De Rotterdamse GroenLinks-wethouder Rik Grashoff van Participatie en Cultuur is ongelukkig met een publicatie van de Gay Krant over Tariq Ramadan, die door zijn gemeente is aangesteld als bruggenbouwer. Hij beschuldigt de Gay Krant van onzorgvuldige en onjuiste quotes, een verkeerde vertaling en zinnen die uit hun verband zijn gerukt. Letterlijk noemt hij de berichtgeving in de Gay Krant: "Onjuist, tendentieus, onvolledig en uit de context gerukt."
Tariq Ramadan staat op de loonlijst van de gemeente Rotterdam als adviseur. Naast de twee ton voor zijn door de gemeente betaalde leerstoel kostten zijn activiteiten in de stad (zoals wijkbezoeken en debatten) zo’n 420.000 euro. Voor andere adviezen rekent hij een uurtarief van 290 euro. Binnenlands Bestuur becijferde in februari wat Ramadan de gemeente Rotterdam tot nu toe gekost heeft. Dat bleek in totaal 1,79 miljoen euro te zijn.
Hij zou de dialoog tussen moslims en niet-moslims moeten verbeteren.
De islamgeleerde is niet welkom in Saoedi-Arabië, Tunesië, Syrië, Egypte en vooralsnog de Verenigde Staten. Ook Frankrijk verbood hem in 1995 de toegang. Twee weken geleden bepleitte zelfs de nieuwe Amerikaanse regering van president Obama een blijvend inreisverbod, onder meer omdat hij in verband werd gebracht met terroristische organisaties.
Rol als bruggenbouwer
Tariq Ramadan is dan ook al jaren omstreden. Het VVD-Tweede Kamerlid Paul de Krom kwam met een indrukwekkende lijst internationale publicaties die veel verder gaan dan het profiel in de Gay Krant. Daarin werden alleen vraagtekens geplaatst bij zijn rol als bruggenbouwer. Letterlijk eindigt het artikel over Ramadan met de zin: “Het zou niet verkeerd zijn wanneer zijn gedachtegoed door meerderen eens nader onder de loep wordt genomen.”
Buitenlandse bladen gingen eerder al heel wat verder. Zo schreef The Australian op 3 maart 2008 een artikel onder de veelzeggende kop: “Tariq Ramadan, master of Islamist doublespeak”; de Weekend Australian op 1 maart 2008: “The proud polemist” en The Washington Times op 11 oktober 2006: “Why Tariq Ramadan is lost; Washington was right to deny visa”, waarin Ramadan – direct of indirect – in verband wordt gebracht met terroristische en/of radicale islamitische organisaties. Der Spiegel van 22 april 2008 gebruikt de term ‘wolf in schaapskleren’ en concludeert: “Hoe dan ook heeft Ramadan een aantal uitspraken gedaan die bij lange na niet liberaal of tolerant klinken”.
Ook vooraanstaande politici als oud-eurocommissaris Frits Bolkestein en de Franse president Nicolas Sarkozy kruisten met hem de degens en de onderzoeksjournaliste Caroline Fourest deed een uitgebreide studie naar zijn uitlatingen in het boek “Frère Tariq” dat verscheen in het Frans, later werd vertaald in het Engels en inmiddels ook in het Nederlands op de markt is. Bovendien zijn zelfs Nederlandse islamkenners zoals hoogleraar Afshin Ellian duidelijk over Ramadan: “Ramadan hervormt niet de islam, maar de strategie om de islam te verspreiden.”
Boodschap niet verstoren
Wethouder Grashoff van Rotterdam hamert echter vooral op uitspraken van Ramadan die de Gay Krant uit het verband zou hebben gerukt of verkeerd zou hebben vertaald.
Zo laat de Gay Krant Tariq Ramadan zeggen: “Een man is bedoeld voor een vrouw, en een vrouw voor een man”.
Ramadan ontkende eerder meermaals dat hij dit zou hebben gezegd. Maar de gemeente zette een beëdigd vertaler aan het werk die de volgende uitgebreidere tekst op papier zette: “Het is waar dat de islam in relatie tot seksualiteit grenzen stelt. Ze stelt zeer duidelijke grenzen door te zeggen dat God een orde heeft gewild en dat deze orde is: de man voor de vrouw en de vrouw voor de man en dat wat men ons nu in de wereld voorstelt door te zeggen dat, aangezien het natuurlijk is aangezien men het soms niet kiest, men moet accepteren als een element van de natuur, de man voor de man en de vrouw voor de vrouw, de dimensie van homoseksualiteit”.
Het klopt dat de Gay Krant de inleiding en het onheldere slotfragment heeft weggelaten, juist om de boodschap niet te verstoren. Daarna komt van Ramadan de nadere uitleg. Die werd in de Gay Krant vertaald als: “De boodschap van de islam is op dit punt heel helder: homoseksualiteit is niet toegestaan, is niet iets wat valt binnen de algemene opvatting over de mens. Homoseksualiteit is niet iets wat men in de islam kan toestaan”.
De gemeente Rotterdam noemt deze vertaling fout en publiceert nu de hele tekst: “Maar de boodschap van de islam op dit punt is duidelijk: het is niet toegestaan en het is niet iets dat in de algemene opvatting van de mens treedt. Wat wil dat zeggen? Het verbod is duidelijk. Homoseksualiteit is niet iets dat men beschouwt als toegestaan in de islam.”
Welke vertaling je ook wilt aanhouden, de veroordeling is identiek. Ramadan gaat dan verder met de opmerking dat je desondanks homo’s niet als zieken moet behandelen en zelfs niet mag verwerpen. Maar hij eindigt wel met een bijzonder advies voor mensen die met homoseksuelen te maken krijgen. Letterlijke tekst van de beëdigd vertaler van de stad Rotterdam: “Begeleiden tot het eind van het mogelijke, alles doen wat binnen onze mogelijkheden ligt om een luisterend oor te zijn en aan de mensen voor te leggen wat ons de dimensie van een seksualiteit lijkt te zijn, van een juiste seksualiteit en een seksualiteit die in overeenstemming is met de Schepping.”
Homo's omvormen
Ramadan blijft dus hameren op het omvormen van homo’s naar heteroseksueel levende mensen. Die opvatting mag hij uitdragen als imam, maar die past niet bij een bruggenbouwer in dienst van een Nederlandse gemeente. Het is de vraag of de gemeente Rotterdam met de goedkeuring van de uitspraken van Ramadan ook zijn aanbeveling om over te gaan tot ‘een juiste seksualiteit, een seksualiteit die in overeenstemming is met de schepping’ onderschrijft.
Dat Ramadan soms ook een meer westerse visie geeft over homoseksualiteit was al te lezen in de Gay Krant van 21 maart. Daar werd een positieve zin aangehaald uit zijn boek “Een Jihad van vertrouwen”.
Een andere zin – “Dit probleem blijkt een storing, een verkeerd functioneren en een onevenwichtigheid” – komt letterlijk uit Ramadans eigen boek ”Peut-on vivre avec l’Islam?”, Éditions Favre, Lausanne, 1999, ISBN 2-8289-0626-4, pagina 152: “Ce comportement révèle une perturbation, un dysfunctionnement, un déséquilibre”.
Twijfelachtige uitspraken
Inmiddels zijn veel meer twijfelachtige uitspraken van Ramadan boven tafel gekomen, zoals een gebed voor Palestina dat al eerder door Leefbaar Rotterdam ter sprake werd gebracht en waar nu ook de VVD vraagtekens bij plaatst.
De uitspraken over vrouwen zou Ramadan alleen maar hebben bedoeld om juist iets emanciperends te zeggen.
Steeds weer lukt het Tariq Ramadan om zijn gehoor in vertwijfeling achter te laten. Dit was eveneens het geval na zijn optreden in Wintergasten. Dat maakt hem omstreden zowel in islamitische kring als bij vele mensen die met een westers oor naar hem luisteren. Daarom blijft de Gay Krant bij haar eerder gestelde vraag.
Daarnaast is het op zijn minst gerechtvaardigd vraagtekens te plaatsen wanneer er telkens zoveel gedoe is met vertalingen en interpretaties. Het is behoorlijk onhandig wanneer een stadsdialoog gevoerd wordt door iemand die geen Nederlands spreekt en die zich zelden goed vertaald voelt.
Aanbod
Gisteren was er een uiterst plezierige ontmoeting tussen wethouder Rik Grashoff en Gay Krant-hoofdredacteur Henk Krol. Die laatste herhaalde nog eens zijn aanbod om aan Ramadan – vanwege de nog steeds voortdurende onduidelijkheid over zijn standpunten ten aanzien van homoseksualiteit - in de Gay Krant ruimte te bieden om uit te leggen hoe deze en andere uitspraken passend kunnen zijn voor een bruggenbouwer die de kloof moet dichten tussen groepen allochtonen en autochtonen. Dat aanbod blijft staan en wethouder Grashoff beloofde dit nog eens aan Ramadan voor te leggen.